پاسخگویی به نشانه های متعدد

رفتار محوری دیگر پاسخگویى به نشانه های متعدد است . پژوهشهای بسیاری در زمینه توجه در کودکان اوتیستیک نشان می دهد که این افراد دارای علائق خاص هستند و همین امر سبب ویژگی در آنها شده که " بیش انتخابگری انگیزشی " نامیده می شود . یعنی به بعضی محرکها بیش از حد اهمیت می دهند و به بقیه موارد هیچ توجهی ندارند . کودکان عادی در یک محیط آموزشی با محرکها ونشانه های متعدد ( مثل نور، صدا ، تصویر وغیره) تقریباً همه نشانه‌ها را دریافت می‌کنند درحالیکه کودکان اوتیستیک تقریباً فقط به یکی از نشانه‌ها پا سخ می دهند . و این نقص توجه سد بزرگی در مسیر آموزش آنهاست . از این رو به عنوان یک رفتار محوری درنظر گرفته شده .

مثلاً اگر شما با فرزند خود به باغ‌وحش بروید و بخواهید میمون را به او آموزش دهید ممکن ا‌ست کودک شما آنقدر توجهش به میمون زیاد باشد که اصلا" صدای شما را نشنود و نتواند اسم آن را یاد بگیرد . یا مثلا" درحال کتاب خواندن برای کودکتان هستید و می خواهید تصویر موش را به او آموزش دهید ،شما انگشت خود را روی تصویر موش می گذارید و می‌گویید موش و شاید تصور تان این باشد که او هم تصویر را دید و هم صدای شما را شنید ، درحالیکه شاید او در آن صفحه به یک تصویر ریز نگاه می‌کند که برای او خیلی مهم است ولی اصلا به چشم شما نیامده . پس شما باید مطمئن شوید که او در آن لحظه به تصویرموش نگاه می‌کند و همچنین مطمئن شوید که صدای شما را می شنود وگرنه نمی تواند این دو نشانه را به هم ربط دهد .

این مورد هم مثل انگیزه یک رفتار فراگیر است ، یعنی شما باید در هر آموزشی که به کودک می دهید به این مورد توجه دا شته باشید .

چند سال پیش که در کلینیک کار می کردم کودکی داشتیم که علاقه شدیدی به بو کردن داشت ، بادکنکها ى باد نشده یا ماژیکها را برمی داشت و به شدت بو می‌کرد .خوب ابن کودک از تمام ویژگیهای بادکنک یا ماژیک فقط به بوی آن توجه می‌کرد . حالا در اینجا وظیفه ماست که دو فاکتور انگیزه و پاسخگویى به نشانه های متعدد را به خدمت بگیریم و موارد و نشانه‌های دیگر را به او آموزش دهیم . حالا به چند مثال از آموزشهایی که می توان به او داد توحه کنید:

ساده‌ترین آن آموزش خود کلمه ماژیک یا بادکنک است . ماژیک را در دست می‌گیرید و به حالت سئوالی کلمه « ماژیک » را بیان می کنید و منتظر پا سخ کودک می شوید ، کودک هم که انگیزه بالایی برای گرفتن ماژیک دارد ، چون نیاز شدید به بو کردن آن دارد حتماً برای ادای آن کلمه تلاش خواهد کرد .

مثال دیگر : دو بادکنک با رنگهای مختلف بردارید و از او بپرسید کدام رنگ را می خواهد مثلا" می پرسید زرد یا قرمز ؟

به مثال بعدی توجه کنید : بادکنک را جلو چشم بچه در یک ظرف دردار بگذارید در آن را محکم ببندید حالا کودک باید برای بازکردن ظرف از شما تقاضا کند ، کلمه « باز » ،« باز کن » یا « درش رو بازکن » را از کودک بخو اهید .

به همین ترتیب ، بسته به سطح و نیاز هر کودک آموزشهای متنوع را وارد می‌کنید .

توجه به این نکته در تمامی موارد دیگر آموزش قابل توجه است ، وگرنه به نتیجه مطلوب نخواهید رسید .